Edelsteen van de maand

Edelsteen van de maand: smaragd herkennen

Auteur: Kees Hoving

Onlangs had ik een dispuut over het verschil tussen de edelstenen smaragd en groene beryl. Smaragd is een door chroom gekleurde groene variant van beryl. Als de kleur is veroorzaakt door ijzer moet het groene beryl worden genoemd, althans volgens leidende edelsteenkundigen. Er bestaat een groot prijsverschil tussen beide dus herkenning is bepaald van belang. In Europa is deze richtlijn helder en er wordt redelijk goed op gelet. In Amerika wordt in de praktijk vaak “voldoende verzadigd groen” gehanteerd. Een (dure) smaragd in Nederland aangekocht via eBay kan zomaar een (goedkopere) groene beryl blijken te zijn. Ook Nederlandse edelsteenkundigen gaan soms “in de fout”. Dat zit zo. Eerst wordt een groene facetsteen op de refractometer gelegd en bepaald of het beryl is. In bevestigend geval is de logische vervolgstap onderzoek met de spectroscoop. Op specifieke plaatsen in het spectrum moeten ingeval smaragd zwarte wolken of lijnen/banden zijn te zien. Ontbreken deze chroomlijnen dan is veelal de conclusie “groene beryl”. Maar misschien is deze conclusie voorbarig.

Lees Meer

Edelsteen van de maand – Groene kwartsen herkennen.

Auteur: Kees Hoving

Op mineralenbeurzen onderzoek ik op de determinatiestand vaak groene stenen. Van smaragd tot hiddeniet, van jade tot moldaviet, wie kent ze niet. De stenen laten zich goed onderzoeken met enige kennis en standaard edelsteenkundige apparatuur. Lastig te onderzoeken vind ik de groene kwartsen. Kwarts ontstaat bij 573o C (α-kwarts), SiO2 met sporen Fe, Al, Li en U . Het behoort kristallografisch gezien tot het trigonale systeem. Kwartsen worden edelsteenkundig gezien enerzijds onderverdeeld in macro- of kristallijne, vaak doorzichtige kwartsen in ditrigonale vorm. Die vorm is een soort zeskantig “pijpje” met driemaal twee vlakken van gelijke breedte en een spits uiteinde. En anderzijds in micro- of crypto kristallijne, vaak ondoorzichtige massieve kwartsen. De kristallijne kwartsen hebben een lichtbreking op de refractometer van 1.54-1.55 met een dubbelbreking van 0.008 en een soortelijk gewicht van 2.65.  De waarden van de crypt kristallijne kwartsen liggen gemiddeld wat lager: een lichtbreking van 1.53-1.54 met een niet constante ‘anomale’ dubbelbreking tussen 0.003-0.008. De soortelijke gewichten liggen meestal tussen de 2.45 en 2.70.

Ik zet mijn ‘uitdagingen’ voor u op een rijtje.

Lees Meer

Edelsteen van de maand: Ethiopische opaal herkennen

Auteur: Kees Hoving

Op de mineralen beurs van vereniging Geode waar ik edelstenen determineer, komt een meisje bij mijn stand en vraagt of “dit” een echte Ethiopische opaal is. “Dit” was een donkerbruin trommelsteentje van 1 – 1,5 cm met een nauwelijks wisselend kleurenspel. Onder de microscoop vertoonde het steentje daarentegen een prachtig kleurenspel: het leek wel het Noorderlicht. Maar ja, het steentje voelde wel als plastic aan. Tegen de tanden tikken, bah vies, leverde ook geen uitsluitsel. Dus maar eens het soortelijk gewicht bepalen. Dat kwam uit op 1,5. Dat kan dus nooit opaal zijn, want het soortelijk gewicht daarvan ligt gemiddeld rond de 2,1.

Lees Meer
Back To Top