skip to Main Content

WERKGROEP MUSCHELKALK WINTERSWIJK

De Werkgroep Muschelkalk Winterswijk is 16 april 1991, op initiatief van Henk Oosterink, opgericht als onderdeel van de Nederlandse Geologische Vereniging, afdeling Winterswijk. De Werkgroep Muschelkalk Winterswijk ontstond vanuit een gemeenschappelijke interesse in de vondsten uit de steengroeve van Winterswijk. De werkgroep is er van overtuigd dat de steengroeve unieke vondsten prijsgeeft. De werkgroepleden hebben in de afgelopen decennia vele vondsten geborgen en geprepareerd. Daarnaast hebben zij bijgedragen aan wetenschappelijke onderzoeken en publicaties. Intensieve samenwerking met wetenschappers in binnen- en buitenland, heeft er toe bijgedragen dat de Winterswijkse steengroeve wereldwijd één van de toonaangevende vindplaatsen is geworden uit het Midden Trias.

De werkgroep heeft op dit moment meer dan 75 leden. Deels professionele paleontologen van universiteiten en instituten uit Amsterdam, Leiden. Bonn en Uppsala. En deels bestaat de werkgroep uit amateur paleontologen, waarvan er vele een hoog kennis niveau hebben over de vroeg Triassische reptielen.

De communicatie binnen de werkgroep gebeurd met behulp van een eigen, besloten Facebook pagina. Met grote regelmaat worden daar nieuwe vondsten, publicaties en andere wetenswaardigheden gedeeld en bediscussieerd. Er wordt nog gewerkt aan een grote vergelijkingscollectie op Facebook.

Doel van de Werkgroep Muschelkalk Winterswijk:

  • Het verzamelen, inventariseren, determineren, exposeren en publiceren van de fossiele vondsten uit de Winterswijkse Muschelkalk.
  • Intermediair tussen wetenschappelijk onderzoek, musea en individuele verzamelaar.
  • Lezingen organiseren.
  • Het toegankelijk maken van de grote hoeveelheid wetenschappelijke literatuur over het Midden Trias. Inmiddels zijn bijna 400 titels voor onze leden online beschikbaar.
  • Vraagbaak bij preparatie en determinatie.
  • Stratigrafisch onderzoek doen in de groeve.
  • Bezoek aan musea en andere groeves met fossielen uit het Trias.
  • Organiseren van preparatie / determinatiedagen en andere activiteiten.

 

Lid worden?

Leden van de Nederlandse Geologische Vereniging, afdeling Winterswijk, kunnen zich aanmelden als lid van de Werkgroep Muschelkalk Winterswijk: werkgroep.muschelkalk@gmail.com. Aan een lidmaatschap van de Werkgroep Muschelkalk Winterswijk zijn geen extra kosten verbonden.

 

Komende activiteiten van de Werkgroep Muschelkalk Winterswijk:

22 Februari: determinatie en preparatiedag te Zutphen

14 Maart: deelname aan de Paleotime beurs te Harderwijk

20 Maart: bezoek aan Naturalis en de collectie Muschelkalk fossielen

 

Enkele activiteiten van de Werkgroep Muschelkalk Winterswijk:

14 december 2019: Onthulling van de nieuwe Staringia over de steengroeve Winterswijk:

Na de uitgave van de eerste Staringia, geheel gewijd aan de fossielen uit de steengroeve Winterswijk, is er een enorme hoeveelheid nieuwe publicaties over de steengroeve bijgekomen. Het was een langgekoesterde wens van de Werkgroep, om opnieuw een Staringia uit te geven.

De voorbereiding duurde maar liefst bijna 2 jaar. In totaal hebben meer dan 40 auteurs, zowel beroeps paleontologen als amateurs, meegewerkt aan deze uitgave.

Het resultaat van al deze inspanningen mag er zijn: een rijk geillustreerd boekwerk met vele verschillende artikelen; van het vinden van vondsten tot de preparatie, van fossiele botten tot en met fossiele kwallen, van de geschiedenis van de groeve tot en met museale collecties.

Op zaterdag 14 december kon tijdens een feestelijke middag het eerste exemplaar aan Sibelco worden overhandigd.

9 maart 2019: Deelname aan de Paleotime te Harderwijk:

De fossielenbeurs Paleotime wordt al vele jaren gehouden en trekt veel publiek. ln 2019 werd deze beurs voor het eerst in Harderwijk gehouden en is de Werkgroep Muschelkalk gevraagd om ook aanwezig te zijn met een stand. Gewapend met de nodige prepareer apparatuur, fossielen en veel informatie hebben we een hele dag demonstraties gegeven over het prepareren van de Winterswijkse fossielen.

De stand trok veel bekijks. Vooral jongeren hadden veel interesse hoe de botjes werden vrijgelegd, en konden zelf ook oefenen.

Het was een geslaagde dag die zeker in de komende jaren navolging zal krijgen.

27 oktober 2018: Excursie naar de Bremerberg bij Hameln – Duitsland:

Na het succesvolle bezoek aan de groeve op de Bremerberg in 2016, ging een groep leden opnieuw naar deze groeve uit het Trias.

De plek waar we in 2016 vondsten konden doen, bleek nu op bijna 50 meter hoogte in de wand te zitten. Onbereikbaar!

 

 

Na enig zoeken bleken de fossielhoudende lagen verderop tegen de bosrand ook ontsloten. Het duurde even voordat we een kleine ontsluiting hadden gemaakt, maar daarna was Nico al gauw blij verrast met een grote rib van wel 20 cm lang. Ook andere botresten en Ceratieten kwamen tevoorschijn.

Aan het einde van de dag kwam onderin de groeve nog een cluster kleine botten tevoorschijn in een brok steen.

Deze geslaagde zoekdag werd afgesloten met een kort bezoek aan de groeve Boneburg, waar ook enkele vondsten geborgen konden worden.

31 februari 2018: Preparatie- en determinatiedag te Zutphen:

Inmiddels bijna een traditie: de jaarlijkse preparatie- en determinatiedag als begin van het zoekseizoen. Ondanks dat het de zaterdag voor Pasen was, kwamen toch bijna 20 leden op deze dag te Zutphen. De nadruk dit jaar lag vooral op het determineren van fossielen uit de Winterswijkse Steengroeve. Na de ontvangst door Melanie During en Adam Haarhuis, met koffie en appeltaart met ons eigen Nothosaurus logo erop (bedankt Melanie!), werd er naar hartelust geprepareerd en gediscussieerd over de vondsten. Diverse vondsten konden met hulp van alle experts aanwezig op naam gebracht worden. Andere vondsten bleken lastiger op naam te brengen; een teken dat er nog veel onderzoek mogelijk en noodzakelijk is naar de saurierresten uit de groeve.

Na een uitgebreide lunch verzorgt door Adam, werd het programa vervolgd met lezingen door dr. Dennis Voeten en Adam. Dennis had een buitengewoon interessant verhaal over zijn promotieonderzoek naar de Nothosaurus marchicus uit de steengroeve en naar de Archeopterix uit Solnhoven (D). Met behulp van de 3D scanner van het CERN laboratorium te Grenoble, heeft Dennis opzienbarende conclusies kunnen trekken die onze kijk op de Winterswijkse Nothosauriers en de oervogel Archeopterix ingrijpend zal veranderen. Daarna liet Adam ons, aan de hand van recente en fossiele voorbeelden, zien dat het fossileren van vissen een complex proces is. Afhankelijk van de omstandigheden en soort vis, kan er totaal verschillende fossilatie plaatsvinden. Iets wat we zeker herkennen in de steengroeve.

Na de lezingen werd het prepareren voortgezet. En ontstonden er weer levendige discussies, die helaas om 17.00 uur gestopt moesten worden.

8 oktober 2017: Open Bedrijven Kunstroute in Winterswijk:

Op zondag 8 oktober werd in Winterswijk de derde Open Bedrijven Kunstroute georganiseerd. Op deze dag kan het publiek bij verschillende bedrijven achter de schermen kijken. Ook veel kunstenaars exposeren op de route. Naast presentaties over Sibeco, het Steengroevetheater en het Mondriaanhuis gaf ook de Werkgroep Muschelkalk Winterswijk acte de presence. Met een aantal vitrines met de mooiste fossielen, een doorlopende powerpoint presentatie en demonstraties van het prepareren, werd behoorlijk veel publiek getrokken. Vooral de jongsten waren geïnteresseerd in het prepareren, en vaak niet te bang om ook een stuk steen te bewerken.

 

3 september 2017: Excursie met Staatsbosbeheer in oude steengroeve:

Op deze zondag hebben Remco en Adam samen met Hielke Alsemgeest van Staats Bosbeheer een excursie begeleid in groeve 2. Combinatie geologie en (levende) natuur. Mooi weer en enthousiaste reacties van de deelnemers. Perfect!

 

 

 

25 februari 2017: Workshop WMW in Zutphen:

Zaterdag 25 februari 2017 kwamen velen van de Werkgroep Muschelkalk Winterswijk bijeen voor de prepareerdag in het kantoor van RAAP in Zutphen. Na een lekkere kop koffie met koek en een introductie gingen we naar de ruimte waar allerlei prepareer gereedschap en microscopen opgesteld waren om mee te oefenen. Jos liet zien hoe je met PUR grote platen met afdrukken van fossiele kwallen op een houten plaat kunt bevestigen, om zo een mooi overzicht van deze sporen uit de groeve te maken. Dave en Andreas Spiller hadden een enorme assemblage uit Bremerberg meegenomen waar vermoedelijk de Mastodonsaurus temnospondyl op lag en enkele plantenresten die verdacht veel op veren leken. Daarnaast lag nog een jaloersmakende grote placodustand.

Na een heerlijk uitgebreide lunch, volgden een aantal lezingen van onze leden. Jelle Heijne beet de spits af met een presentatie over de tafonomie van de Winterswijkse sauriërfossielen. Melanie During praatte ons bij over de huidige stand van haar onderzoek naar het paleomilieu van het Winterswijkse Trias. Als laatste besprak Dennis Voeten zijn onderzoek waarbij door middel van digitaal prepareren  de hersenpan van Nothosaurus marchicus bekeken kon worden.

Een uitgebreid verslag kunt U vinden in de Mozaiek van April 2017: Mozaiek-2017-1 – april

16 juni 2016: Excursie naar de groeve Bremerberg in Duitsland:

Onder de deskundige leiding van ons medelid Michael Mertens mochten we in de groeve Bremerberg in Duitsland zoeken. De Muschelkalk groeve geeft fraaie Ceratieten, resten van zeelelies en plantaardig bloot. Ook worden er fossielen van reptielen en vissen gevonden. Er werd volop gehakt. Oliver was de trotse vinder van een grote rib van een Nothosaurus. Al met al een zeer geslaagde dag.

 

31 oktober 2015: Minisymposium opgedragen aan Wim Berkelder:

Een van de pioniers van het onderzoek naar de fossielen uit de Winterswijkse steengroeve was Wim Berkelder. Vanaf de jaren ´70 heeft hij, samen met Henk Oosterink en Henk Kolstee vele uren doorgebracht in de groeve. En in de loop van decennia een indrukwekkende collectie fossielen verzameld. Waaronder absolute topstukken zoals de mooiste Nothosaurus schedel ooit gevonden.

Toen het voor Wim niet meer mogelijk was om in de groeve te zoeken, heeft hij zijn volledige collectie in het goede beheer van de Twentse Welle in Enschede overgedragen. Dit feit, en het uitgeven van een wetenschappelijke publicatie over de reptielen van Winterswijk opgedragen aan Wim, was aanleiding voor het organiseren van een mini-symposium in de Twentse Welle.

Hoogtepunten van dit symposium was het overhandigen van het eerste exemplaar aan de schoonzoon van Wim, het onthullen van een vitrine met vondsten gedaan door Wim en een aantal lezingen gegeven door dr. Nicole Klein, dr. Paul Albers, Melanie During en Dennis Voeten.

 

Nog geen twee maanden na het mini-symposium, moesten we helaas afscheid nemen van Wim Berkelder. Zijn vriendelijke persoonlijkheid en kennis zullen we blijven missen.

Terug naar het landelijk overzicht?

Back To Top